۱٫  فانروفیت

۲٫  همی كریپتوفیت

   هلوفیت

۳٫  كریپتوفیت

هیدروفیت

 ژئوفیت

۴٫  كامفیت

۵٫  تروفیت

۶٫  اپی فیت

فانروفیت: شامل درختان می باشد چون جوانه ی احیاكننده ی آنها بالای ارتفاع  cm25 است.

جوانه ی احیا كنندگی : بعد از رسیدن فصل زمستان در گیاهان علفی اندام هوایی از بین می رود و جوانه هایی كه در بخش زیر زمینی است در بهار سال بعد رویش كرده  و گیاه را مجددا بوجود می آورد. در درختان این جوانه ها در بالای ارتفاع  cm25 است كه این فرم رویشی را فانروفیت می نامند. بلوط و چنار نیز از این دسته هستند.

همی كریپتوفیت: جوانه ی احیا كننده در سطح زمین است و اندام احیا كننده در زمستان از بین می رود بسیاری از گیاهان یك ساله و چند ساله از این گروه هستند.

كریپتوفیت: جوانه ی احیا كننده ی آنها در زیر زمین است . (آنهایی كه ریزوم (غده) یا پیاز یا ساقه ی زیرزمینی دارند جزء ژئوفیت ها هستند). مثل لاله زنبق نرگس گیاهان زینتی و دارویی از نوع ژئوفیتهستند.

گیاهانی كه كلا داخل آب هستند مثل بارهنگ آبی از نوع هیدروفیت هستند.

گیاهانی هم كه جوانه ی احیا كننده ی آنها داخل آب است اما برگهای آن بالای آب قرار دارند مثل نیلوفر آبی از نوع هلوفیت می باشند.

برای مشاهده متن کامل خبر به ادامه مطلب مراجعه کنید

كامفیت:شامل درختان و درختچه ها ست حالت پشته ای دارند جوانه ی احیای آنها بین سطح زمین و   cm25 می باشد. از جمله ی این گیاهان یك سری گیاهان تیره ی Chenopodiaceae می باشند كه شور پسند هستند.

گیاه خار شتر بعضی گون ها كلاه میر حسن Acantolimon  كه از تیره ی Plumbaginaceae می باشد نیز جزء فرم كامفیت هستند. گیاهان این گروه برای بیابان زدایی استفاده می شود . برای حفظ خاك در قسمت هایی كه خاك شسته می شود و حتی پوشش گیاهی تندرا نیز از نوع كامفیت می باشد. پوشش گیاهی كوه سیر در ارومیه ۲۵ %كامفیت و ۷۰% همی كریپتوفیت است. و این گونه بیان كردن درصد یعنی مشخص كردن طیف زیستی در تشخیص پوشش گیاهی منطقه  به عبارت دیگر یعنی چند دسته از هر پوشش گیاهی وجود دارد.  گروه كریپتوفیت ،كامفیت ، تروفیت  چون سازگاری آنها برای مناطق سرد است و در مناطق سرد سیر دیده می شوند جوانه ی احیا كننده ی آنها  در این مناطق سالم می ماند مثل تندرا كه یك بایوم سردسیر است و انتظار داریم جزءیكی از این سه گروه باشد.

تروفیت: این نوع گیاهان زود گذر هستند كل دوره ی رویشی خود را در مدت زمان كوتاهی سپری می كنند (۱۵روز یا حداكثر یك ماه) در آغاز فصل كه هوا گرم است قبل از رسیدن دوره ی سرما دوره ی رویشی خود را تمام می كنند  و در این مدت دانه ها را ایجاد می كنند. تكثیر اینها با دانه است.

اپی فیت: گیاهانی كه روی گیاهان دیر به عنوان تكیه گاه زندگی می كنند از این گروه هستند مثل پیچنده ها.

این نوع فرم رویشی شرایط اكولوژیكی بسیار مساعد لازم دارند عوامل غیر زنده و شرایط محیطی خوبی را لازم دارند فرم رویشی هر منطقه از نوع اپی فیت باشد یعنی شرایط آن منطقه بهینه است.

اقلیم كره ی زمین را دانشمندان تقسیم بندی كرده اند:

تقسیم بندی كوپن (۱۹۷۳):

 A : گرم و مرطوب بدون زمستان

B : اقلیم خشك (بارندگی خیلی كم و آفتاب به شدت مستقیم)

C : مرطوب با زمستان ملایم

D : مرطوب با زمستان سرد (بارندگی به صورت باران و دما كمی ازE   بیشتر است )

E : بدون فصل گرم

منشاء تمام تغییرات و سازگاری ها در موجودات زنده ( گیاه ، جانور، ویروس ، باكتری ، تك سلولی و …) محیط است.

از قطب به سمت استوا رفته رفته دما زیاد می شود چون تابش عمودی تر می شود. و با تغییر دما بارندگی تغییر می كند در واقع هر نوع سازگاری كه موجودات انجام می دهند به طبع تغییرات محیطی است. پایدارترین فرماسیون یا پوشش گیاهی  پوششی است كه بهترین نوع جنگل را دارد چون بهترین اكوسیستم جنگل است یعنی فانروفیت. از بالا به پائین رفته رفته پوشش جنگل را بیشتر می شود سوزنی، درختچه ای ، درختان قطور و بلند قد با تنوع زیستی بالا.

اگر جنبه ی تكامل گیاهان را در نظر بگیریم ابتدا گلسنگ ها ،خزه ، گیاهان علفی یكساله،  نهانزادان آوندی، پنجه گرگها، سرخس ها دمسب و بعد درختچه ها (از گروه بازدانگان كه ریخت برگها طوری است كه برای سرما سازگاری دارند) و سپس درختان برگ پهن،  بازدانگان سوزنی برگ یا برگ ریز كه در اینجا منظور اندازه ی برگ است نه ریزش برگ.

بعد تندرا در عرض بالا جنگل سوزنی برگ را می بینیم چون سطح برگ آنها كم است و میزان مایع داخلی نیز كم است و فشار اسمزی بالا است در كل دارای  یك سری عوامل كه مانع یخ زدگی می شوند بوده  و ماده ای ترشحی بنام رزین دارند كه این گیاهان را گیاهان همیشه سبز نیز می نامند . كاج و سرو نیز همیشه سبز هستند اما پهن برگان در زمستان برگ ندارند خود پهن برگان به دو گروه تقسیم بندی می شوند:

۱- برگ ریز (منظور ریزش برگ ) : چنار، افرا ، اقاقیا ، زبان گنجشك

 ۲- همیشه سبز: مركبات ، پرتقال ، لیمو ، نارنج

یكی دیگر از شاخص ها ( نشانگر ها):

یك سری از موجودات زنده هستند كه شاخص اكوسیستم یا محیط می باشند  از ویژگی های شاخص استفاده می كنیم تا شرایط محیط  را بسنجیم. یكی از شاخص های خوب بودن یك محیط زیست یا اكوسیستم تنوع گونه ایی است كه هر چه تنوع گونه ایی بالا باشد در آن منطقه مقاومت به شرایط نا مساعد بیشتر است و میزان تولید نیز بیشتر خواهد بود.

تندرا دو نوع است مناطقی در عرض بالای˚C  ۶۵كه دما در گرمترین ماه آن به ˚C10 هم نمی رسد. در این مناطق به دلیل  دمای پائین خاك سازی نیز كم است علت نامگذاری تندرا آب و هوای خیلی سرد وحتی یخبندان   (به دلیل مایل بودن تابش) آن است.

تندرای عمودی یا ارتفاعی: در عرض جغرافیایی پائین است هر چه به ارتفاع بالا صعود كنیم شرایط تندرای ارتفاعی را خواهیم داشت ارتفاع زیاد دمای كم بارندگی كم واز نوع برف از شرایط تندرای عمودی است.

تندرای افقی: هر چه از عرض جغرافیایی پائین به بالا حركت كنیم با رسیدن به قطب با این شرایط مواجه خواهیم شد.

این دو نوع از نظر  پوشش گیاهی فرقی ندارند.

گیاهانی كه در ارتفاعات بالای ۴ الی ۵  هزار متر از نظر پوشش گیاهی كم و بیش یكی هستند. تنها تفاوت آنها در فتوتروپیسم است یعنی در دوره های تابش خورشید.

فتو تروپیسیم: دوره ی نوری لازم برای  گلدهی در گیاهان  گیاهان روز كوتاه و شب كوتاه یا روز بلند و شب بلند.

ترموپریودیسم: دمای لازم برای رویش گیاهان یا جوانه زنی دانه ها و جوانه ها.

طول روز و شب در قطب بسیار متغیر است اما در نزدیكی استوا این گونه نیست.

گونه های جانوری توندرا : بیشتر موش صحرایی ، گرگ ، روباه ، خرگوش قطبی ، خرس وسمور.

كمی پائین تر انتظار داریم كم كم درختچه و درخت نیز وجود داشته باشد اولین درختان مقاوم به سرما سوزنی برگان هستند.

منطقه C منطقه تایگاست:

۲ نوع تایگا داریم:

۱)مرطوب:

۲)تایگای شمالی

تایگای مرطوب مستقل از بیوم است و یا زیر مجموعه ی تایگای شمالی است، دما زیاد است و بارندگی به صورت آب می شود و یخبندان سطحی از بین می رود و ضخامت خاك زراعی بیشتر می شود و باعث می شود گیاهان بیشتری بوجود بیاید این تنوع  در تایگای شمالی كمتر از تایگای جنوبی و مرطوب است.

سوزنی برگان تایگا:

Pinus : اسم علمی كاج (Cuperesus) ، اسم علمی سرو(Laricse) ، كاج لاریكس

بایوم بیابان: پوشش گیاهی حالت تونك یعنی بوته ها با فاصله از هم قرار دارند ولی از مرطوبیت یا رطوبت جذبی نیست و فصل خشك طولانی است از سازگاری های بایوم می توان به  كم شدن سطح برگ برای كاهش تعرق یا گوشتی شدن برگها برای اینكه آب جذب كنند و ضخیم شدن سطح كوتیكول و مخفی شدن روزنه ها اشاره كرددر این بیوم فتوسنتز كم است و گیاهان CAM و C4 بوجود می آیند.

اكوفیزیولوژی: تغییرات متابولیسمی در اثر شرایط محیطی.

در تایگای شمالی یا مرطوب تنوع گونه ایی زیاد است در عرض های پائین دما زیاد است و بارندگی نیز زیاد است و شرایط خاكی بهینه. در قسمت های پائین جنگل های معتدله را داریم كه مقدار بارندگی و گرما به قدری زیاد است كه از كلمه ی معتدل استفاده می كنیم یعنی فصول عینیت واقعی می یابد.  بقایای سوزنی برگان در جنگل های معتدله زیاد است. تنوع گیاهی زیاد و خاكسازی زیاد است و گونه های دیگر مجال زندگی می یابند.

  ۱- سوزنی برگان (كاج )به همراه پهن برگان برگ ریز

   ۲-  سوزنی برگان به همراه پهن برگان همیشه سبز  جنگل مناطق معتدله

 ۳- پهن برگان برگ ریز (چنار)

  ۴- پهن برگان همیشه سبز (مركبات)

 بایوم یك واژه ی از لحاظ مكانی جغرافیایی بزرگ است. مساحت  بایوم ممكن است  ۱۰ برابر یك كشور مثل ایران باشد، تنوع پوشش گیاهی داخل بایوم دیده می شود ، گیاهانی كه در یك بایوم هستند از نظر اكولوژیكی متنوع هستند.

پائین تر از مناطق معتدله جنگل های حارهای وجود دارد بهترین نوع پوشش جنگلی كره ی زمین مجاور استوا جنگل های برزیل یا آمازون یاجنوب شرقی آسیا این جنگل ها آشكوب بندی دارند پرپشت هستند، تنوع گونه ایی بسیار زیاد است، جانوران بسیار متنوع هستند. یك نعمت بزرگ الهی كه در اختیار بشر است جنگل های آمازون هستند، بهترین نوع جنگل بوده و گرما متعادل است و خاك نیز مناسب است. نابودی جنگل آمازون باعث نابودی لایه ی اوزون و نابودی انسانها در كل كره ی زمین می شوند. در این جنگل ها ابتدا درختان مرتفع قرار دارند در یك طبقه پائین تر درختانی هستند كه خود را بالا می كشند تا از نور استفاده كنند بعد درختچه ها بعد گیاهان بوته ایی قرار دارند در سطح جنگل گونه های علفی نداریم چون نور نمی رسد و به شدت رقابت وجود دارد.

كاربرد بایوم ها: از مهم ترین فواید جنگل ها : تولید اكسیژن ،علوفه ، میوه ، تفرجگاه و …

لینک دانلود
حجم فایل