توالی اتوتروفیک

این نوع توالی به لحاظ تعداد و سطح وقوع توالی بیشترین شکل توالی را تشکیل می‌دهد. وجه مشخصه اصلی در این نوع توالی برتری تولید بر مصرف در طی مراحل توالی است.

توالی هتروتروفیک

به لحاظ تعداد و سطح وقوع این شکل از توالی محدودتر از نوع قبلی است. در این نوع توالی طی مراحل اولیه توالی ، نقش هتروتروف‌ها یا مصرف کننده‌ها بر نقش اوتوتروف‌ها یا تولید کننده‌ها برتری دارد.

کلیماکس

آخرین نوع اکوسیستم است که در پایان توالی در یک منطقه استقرار می‌یابد. تعریف رایج‌تر کلیماکس ، اکوسیستم متعادل یعنی در حال تعادل پایدار با محیط است.

توالی در مناطق جنگلی عبارت از جایگزینی گیاهان کوچک به وسیله گیاهان بزرگ است،بدین صورت که توالی از گلسنگها به علفها یا گیاهان ابزی واز انها به درختچه ها وسپس درختان کوچک وبالاخره درختان بزرک به پیش می رود. مسیرهای مختلفی ممکن است به یک جنگل قله ای واحد منجرگردند. جایگزین انها می شوند.سرانجام درختان جانشین درختچه ها شده ومنطقه کم کم به یک جنگل تبدیل میشود. در ترتیبهای اول توالی معمولاگیاهان بسیار کوچکند وپوشش منقطع وناپیوسته در سطح زمین ایجاد می کنند. در طی روند توالی،گیاهان بزرگتر مراحل توالی لایه های رویش را افزایش داده وبا ایجاد سایه بر پوشش کوتاه قبلی از رشد انها ممانعت به عمل می اورند.در این هنگام اغلب گیاهان پیشتاز از بین می روند ولی بعضی گیاهان دیگر در لایه های پاییت تر از درختان و درختچه ها رشد می کنند. به عبارت دیگر تغییراتی كه در یك دوره از زمان در اجتماعی روی می دهد توالی می نامند. توالی در طبیعت به دو طریق توالی اولیه و توالی ثانویه شكل گرفته است. الف- توالی اولیه: در منطقه ای كه فاقد هر گونه موجود زنده بوده ولی به خاطر پدیدار شدن آثار حیات و زندگی تعدادی از گونه های گیاهی و جانوری ابتدایی در محیط برهنه ظاهر می شوند توالی اولیه گویند. ب- توالی ثانویه: با شروع تغییر و تحول در شرایط اولیه تعدادی از گونه ازبین می روند تعدادی اضافه و نهایتا بعد از زمانی تعدادی از گونه ها به حالت پایداری می رسند ، این توالی را توالی نهایی یا اوج اقلیمی می نامند. تسلسل در مراحل توالی از یك الگوی منظم پیروی می نماید در این نظم از طریق انطباق انواع جدید به جای انواع قبلی جایگزین می شوند. برخی گونه ها بسرعت و برخی طی قرنها جانشین انواع قبلی می گردند. شکل زیر مراحل توالی در جنگل را بخوبی نشان می دهد.

04201296532068894356
توالی گونه ها Succession of species: آروشا در مطالعه خود تاكید فراوانی بر روی پراكنده بودن توده ها و كلنی های مختلف خزه ها،و سایر گیاهان را كه در فواصل نسبتا دور منطقه بودند مورد توجه قرار دادند و مراحل زیر را در مورد گذاره خارج شده در منطقه ذكر می نمایند. اولین مرحله First stage: گونه های تازه وارد شده به منطقه كاملا سوخته شده عموما یكساله بوده كه كم كم وارد منطقه شده ، خزان نموده و بیوماس نسبتا اندكی را از خود بجای گذاشته اند. و باعث باقی گذاشتن عناصر معدنی كمی شدند . این مواد ذخیره شده در منطقه موجب سبز شدن بذور ریز و كوچك كونه های گیاهی مناطق مجاور شدند و به رشد و نمو خود ادامه دادند. دومین مرحله Second stage: با گذشت زمان روند قبلی قبلی تكرار و باعث تثبیت بیشتر مواد غذایی خاك شدند و همین امر موجب ورود گونه های پیشاهنگ دیگری به مجموعه قبلی شدند. غالب این گونه ها از انواع گراسها بودندو ورود آنها موجب افزایش موادغذایی و افزایش عمق خاك به نسبت شرایط اولیه گردید. نهایتا گراسها به اعماق بیشتر نفوذ یافتند و تجمع مواد آلی و معدنی بیشتر گردید. و همین امر موجب تجدید حیات گونه های پیشاهنگ شد. به دنبال این فرایند گونه های خشبی ، علوفه ای با ریشه های عمیق تر مستقر شدند. مرحله سوم Third stage: با افزایش عمق و هوموس خاك تعداد گونه های بزرگتر و چند ساله فراهم شد و به آهستگی زمینه برای اصلاح شرایط عرصه فراهم گردید. بدین ترتیب گونه های چند ساله جایگزین گونه های یكساله شدند و نهایتا سیكل بسته ای از حیات فراهم شد. ارتفاع درختان و درختچه ها و تاج پوشش آنها بیشتر گردید و نهایتا بر عمق و حاصلخیزی خاك افزوده گردید. در این مرحله فلور منطقه متنوع تر شد. و بخاطر فراهم شدن شرایط مساعد تر گونه ها ورود گونه های جانوری فراهم گردید. و نهایتا فون و فلور اولیه بشكل كاملتری صورت گرفت. آخرین مرحله Last stage : در این مرحله با كامل شدن همه شرایط اكولوژی ( خاك ، اقلیم ،جریانات آبی …. ) پوشش گیاهی به حداكثر تنوع و تولید بیوماس در هر واحد رسیده كه اصطلاحا به اوج كلیماكس معروف است.

لینک دانلود
حجم فایل